Evaluatie asielzoekerscentrum Oisterwijk afgerond

10 november 2021

Het college heeft in de vergadering van dinsdag 9 november kennis genomen van de evaluatie van het asielzoekerscentrum (azc) in Oisterwijk. De evaluatie biedt voldoende aanknopingspunten voor het college om met een positieve grondhouding in te gaan op het verzoek van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) om in gesprek te gaan over een mogelijke nieuwe bestuursovereenkomst voor een langere periode.

De evaluatie van het AZC bestaat uit vier verschillende onderdelen: een onafhankelijk onderzoek naar de beleving van het AZC in de Oisterwijkse samenleving en naar samenwerking van het AZC met (keten)partners, een onafhankelijke tussenevaluatie van de pilot regioplaatsing, de gezamenlijke evaluatie van de gemeente Oisterwijk en het COA van de afspraken in de huidige bestuursovereenkomst en het visiedocument van het COA, ‘AZC Oisterwijk, een plek vol waarde voor de gemeente en haar inwoners’.

Onderzoek naar beleving

PON-Telos heeft onderzoek gedaan naar de beleving van het AZC onder alle betrokken stakeholders. Over het algemeen zijn de ervaringen van stakeholders met het azc positief, de samenwerking met het COA in de afgelopen jaren was goed en op sommige punten zelfs geïntensiveerd. Wat opvalt is de geringe bekendheid met de communicatiekanalen van het COA. Daarnaast is er een discrepantie tussen de beleving van inwoners en wat er feitelijk gebeurt op het AZC.

Plaatsing in de regio

In de pilot regioplaatsing worden vergunninghouders en kansrijke asielzoekers zo dicht mogelijk bij hun toekomstige woonplaats opgevangen. Dit is beter voor de inburgering en integratie. Zo kunnen statushouders vroegtijdig met de gemeente kennis maken, de toekomst verkennen, zich voorbereiden op huisvesting en al starten met inburgeren en participeren vanuit het AZC. Het AZC in Oisterwijk is de eerste Regionale Opvang Locatie (ROL) in Nederland. 
De tussenevaluatie van de pilot door het Verwey-Jonker instituut laat zien dat vroege integratie en participatie in de toekomstige woonomgeving positieve effecten sorteert. COA en Regio Hart van Brabant hebben echter meer tijd nodig om hun samenwerking te optimaliseren. Daarnaast is het van belang om het effect van de verhoogde instroom van asielzoekers te monitoren. Daarom is de pilot met een jaar verlengd.

Evaluatie bestuursovereenkomst

In de evaluatie van de bestuursovereenkomst zijn thema’s als veiligheid, gezondheid en welzijn, onderwijs(huisvesting) en communicatie en bereikbaarheid van het AZC aan de orde gesteld. Hierbij zijn conclusies geformuleerd en aanbevelingen gedaan. 

Visie op maatschappelijke meerwaarde

Het COA heeft in een visiedocument verschillende scenario’s beschreven voor de toekomst van het AZC in Oisterwijk. In de visie geeft het COA aan hoe ze het vastgoed op de AZC-locatie duurzaam en met maatschappelijke meerwaarde voor de Oisterwijkse samenleving wil (her)ontwikkelen. In het voorkeursscenario gaat het COA uit van een nieuwe overeenkomst van  25 jaar. Een dergelijke termijn is volgens het COA nodig om een investering voor kwalitatieve en multifunctionele nieuwbouw mogelijk te maken. 

Positieve grondhouding als basis voor gesprek

De evaluatie van het AZC biedt voor het college voldoende aanknopingspunten om met een positieve grondhouding in gesprek te gaan met het COA over een mogelijke nieuwe bestuursovereenkomst voor een langere periode. De aandachtspunten en aanbevelingen uit de evaluatie vormen het uitgangspunt voor het gesprek. Bijzondere aandacht gaat daarbij uit naar de communicatie- en veiligheidsafspraken in een eventuele nieuwe overeenkomst. 

Raadsvergadering februari 2022

Voordat het college een besluit neemt over een eventuele nieuwe bestuursovereenkomst wordt een concept hiervan in februari 2022 voorgelegd aan de raad voor wensen en bedenkingen. 

De achterliggende stukken zijn  te vinden op het raadsinformatiesysteem.